← Alle gidsen

Spookvacatures: 7 signalen om ze te herkennen voordat je solliciteert

Vacatures zonder echte werving, nepvacatures die geld of gegevens willen: zo herken je ze in een paar minuten, en dit doe je eraan.

Door het PisteJob-team · bijgewerkt op 26 oktober 2026 · 4 min lezen

Je solliciteert, je wacht, en er gebeurt niets. Soms ligt het niet aan je cv of je brief: de vacature was gewoon niet echt open. Dat heet een spookvacature (in het Engels „ghost job”): een vacature die online blijft terwijl het bedrijf niet actief voor die functie werft.

Verwar die niet met vacaturefraude, die ernstiger is: een nepwerkgever die uit is op je geld of je gegevens. Beide herken je vaak met dezelfde reflexen. Deze gids helpt je om in een paar minuten te schiften, voordat je een uur in een sollicitatie steekt.

Waarom vacatures online blijven zonder echte werving

Een spookvacature komt meestal van een echt bedrijf. Volgens Welcome to the Jungle zijn de meest voorkomende redenen:

• vergeten: de functie is vervuld, maar niemand heeft de vacature offline gehaald, of ze is dubbel geplaatst;
• een kandidatenpool: het bedrijf laat de vacature staan om cv's te verzamelen en snel te kunnen reageren als iemand vertrekt;
• zichtbaarheid: een al betaalde vacature op een vacaturesite maakt het merk goedkoop bekend;
• imago: openstaande vacatures wekken de indruk van groei, intern en extern.

Hoe vaak komt het voor? Betrouwbare cijfers komen vooral uit de Verenigde Staten. Een enquête van Clarify Capital uit 2022 onder meer dan 1.000 recruiters, aangehaald in hetzelfde artikel, laat zien dat 68% van de bedrijven vacatures langer dan 30 dagen online laat, en dat 43% dat doet om een kandidatenpool te houden. Recenter schatte Greenhouse, een maker van recruitmentsoftware, dat 18% tot 22% van de vacatures in een kwartaal niet actief werd opgevolgd door de wervingsteams (FOX 5 New York, januari 2025). Dat zijn Amerikaanse cijfers die niet een-op-een gelden, maar ze laten zien dat het verschijnsel allesbehalve zeldzaam is.

7 signalen om te checken voordat je solliciteert

Geen enkel signaal op zich bewijst dat een vacature nep is. Pas als er meerdere samenkomen, moet je opletten.

1. De vacature staat al lang online

Kijk naar de publicatiedatum. Een vacature van meer dan een maand oud is niet per se dood (sommige wervingen duren lang), maar je kansen dalen en de vraag is terecht. Wees ook alert op vacatures die week na week „1 dag geleden” tonen: sommige worden gewoon opnieuw geplaatst om bovenaan de lijst te blijven.

2. Dezelfde functie komt steeds terug

Zelfde titel, zelfde bedrijf, zelfde stad, meerdere keren geplaatst binnen een paar weken. Het kan een moeilijk vervulbare functie zijn… of een vacature als etalage. In beide gevallen: zoek het uit voordat je er tijd in steekt.

3. De vacature staat niet op de website van het bedrijf

De meeste bedrijven publiceren hun openstaande functies op hun eigen werkenbij-pagina. Circuleert de vacature nog op vacaturesites maar bestaat ze niet meer bij de werkgever zelf, dan is ze waarschijnlijk vervuld of gesloten. Uitzondering: sommige bedrijven werven alleen via bureaus.

4. Geen concrete taken

Een echte vacature beschrijft werk: taken, een team, tools, een locatie, vaak een salaris. Een vacature met alleen algemene zinnen („word deel van een dynamisch team”, „gemotiveerd profiel”) zonder één concrete taak is een zwak, maar echt signaal.

5. De vacature spreekt zichzelf tegen

Een „junior” functie die tien jaar ervaring vraagt, een vast contract dat wordt beschreven als een opdracht van drie maanden, parttime betaald als fulltime: zulke tegenstrijdigheden verraden vaak een oude kopie of een onserieuze vacature.

6. Je moet iets betalen

Dit is het duidelijkste signaal, en dan gaat het niet meer om een spookvacature maar om fraude. Een serieuze werkgever laat je niet betalen voor een opleiding, materiaal of „administratiekosten”.

7. Het contact lijkt niet op echte werving

Vacaturefraude is in Nederland sterk gegroeid: volgens de Fraudehelpdesk was de financiële schade door vacaturefraude in 2023 bijna 200 keer zo hoog als in 2022 (Security Management, januari 2024). Het ging vaak om ingewikkelde „thuiswerk”-constructies en phishinglinks die criminelen toegang gaven tot bankrekeningen. Andere waarschuwingssignalen, door de Franse publieke arbeidsbemiddeling France Travail opgesomd en overal bruikbaar: een vacature die binnenkomt zonder dat je hebt gesolliciteerd, een heel hoog salaris voor eenvoudige vaardigheden, een e-mailadres dat niet bij de bedrijfsnaam past, een vraag om je bankgegevens, werving zonder enig gesprek, veel taalfouten, en druk om meteen te tekenen of te antwoorden.

Een vacature in 5 minuten controleren

1. Kijk naar de publicatiedatum en zoek of dezelfde functie al eerder is geplaatst.
2. Open de werkenbij-pagina van het bedrijf: staat de vacature er nog?
3. Lees de vacature opnieuw: concrete taken, een locatie, een team?
4. Als iemand contact met je opnam: controleer het adres van de afzender. Is het domein van het bedrijf zelf?
5. Betaal nooit iets, en geef geen bankgegevens of BSN voordat je echt in dienst treedt.

Denk je dat het fraude is: wat doe je?

1. Verbreek het contact meteen en stuur niets meer.
2. Bel direct je bank als je bankgegevens hebt gedeeld of op een link hebt geklikt.
3. Meld de vacature bij de vacaturesite waar je haar vond.
4. Bewaar bewijs: screenshots van de vacature en van alle berichten.
5. Meld het bij de Fraudehelpdesk (fraudehelpdesk.nl) en doe aangifte bij de politie.

Ga er nooit op in om geld te ontvangen en door te sturen naar een andere rekening: dan word je een „geldezel”, en dat is strafbaar.

Moet je toch solliciteren op een twijfelachtige vacature?

Bij fraude: nee. Bij een vacature die alleen oud of opnieuw geplaatst is, is het een kwestie van tijd: een snelle sollicitatie kost bijna niets, een zorgvuldige sollicitatie van twee uur verdient een levende vacature. De goede gewoonte is prioriteren: eerst de recente, concrete vacatures die ook op de site van de werkgever staan, daarna de andere, sneller.

En als je een vacature echt leuk vindt maar ze oud lijkt, solliciteer dan rechtstreeks via de werkenbij-pagina van het bedrijf: staat de functie nog open, dan komt je sollicitatie op de juiste plek terecht.